

Robotus
TUS Admin
Технологийн дэвшлийг системийн инженерчлэлтэй хослуулан, хууль тогтоох үйл ажиллагааг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр шинэчлэх ТҮҮХЭН ХАМТЫН АЖИЛЛАГАА албан ёсоор эхэллээ!
Бид АНУ-ын Калифорни мужид төвтэй, хууль тогтоох шинжлэх ухааны нэр хүндтэй байгууллага болох "Science of Laws Institute"-тэй хамтран ажиллах Санамж бичигт (MoU) гарын үсэг зурлаа. Энэхүү түншлэл нь "Хууль бол Систем" (Law as a System) гэх суурь үзэл баримтлал дээр тулгуурлан, хуулийн төсөл боловсруулах үйл явцыг дижитал шилжилт болон хиймэл оюун ухаанаар (AI) бэхжүүлэх зорилготой юм.
Институтийн үүсгэн байгуулагч, ерөнхийлөгч, доктор David Shrunk манай байгууллагын асуултуудад дараах товч бөгөөд тодорхой хариултуудыг өглөө:
1️⃣ Хууль гэж юу вэ?
Арчилсан засаглал дахь хууль бол иргэдийн эрх, эрх чөлөөг хамгаалах төрийн дээд шийдвэр юм. Энэ нь ардчиллын зорилгод хүрэх "луужин" болдог.
2️⃣ Хуулийг хэрхэн бүтээх ёстой вэ?
Хууль бол "хэрэгсэл" юм. Тиймээс түүнийг бүтээхдээ системийн инженерчлэлийн нарийн загварчлал, баталгаажуулалтын арга зүйг ашиглан "үр ашигтай, аюулгүй, зардал багатай" байхаар инженерчлэх ёстой.
3️⃣ Системийн инженерчлэл хууль тогтооход ямар үүрэгтэй вэ?
Одоогийн хуулиуд ихэвчлэн бие биеэсээ тусгаар, харилцан уялдаа муутай гардаг. Харин системийн инженерчлэл нь хууль бүрийн гүйцэтгэл, тэдгээрийн хоорондын харилцан үйлчлэлийг оновчтой болгож, "Хуулийн Нэгдсэн Систем"-ийг бий болгох амин чухал үүрэгтэй.
Доктор David Shrunk ТУС СОЛЮШН-д ирүүлсэн мэндчилгээндээ хууль тогтоогчдод хандан "Системийн инженерчлэлгүйгээр хууль тогтоох нь луужингүй далайд гарахтай адил" гэдгийг онцолсон. Тэрээр ТУС СОЛЮШН-ийг энэ салбарт түүчээлэх хөдөлгүүр болно гэдэгт итгэлтэй байгаагаа илэрхийлжээ.
Бидний өдөр тутам дагаж мөрддөг хууль тогтоомжууд өнөөдрийг хүртэл зөвхөн "текст" төдийхөн харагдаж ирсэн. Харин ТУС СОЛЮШН-ий баг болон доктор Дэвид Шрунк нарын нэгдмэл үзэл баримтлал бол "Law as a System" буюу хуулийг инженерчлэлийн үүднээс харж, яг л сансрын хөлөг эсвэл нарийн ажиллагаатай программ хангамж шиг загварчлах явдал юм.
----------------------------------
ОНЦЛОХ
Хууль тогтоох байгууллагууд яагаад заримдаа ойлгомжгүй, "бүрхэг" хууль баталдаг вэ? David Shrunk өөрийн "Lawbook" бүтээлдээ энэ асуултын хариултыг маш ноцтойгоор дурдсан байдаг. Тэрээр хоёр ч хууль тогтоогчийн ишлэлийг номондоо баримтжуулсан байдаг.
"Заримдаа хуулийн нарийн ширийн заалтуудын цаана эрх мэдэл, нөөц бололцоог шилжүүлэн авах асар том хоосон орон зай (blank-check) нуугдаж байдаг." — Гросс (Lawbook, х.36)
"Зориудаар тодорхойгүй байлгах нь хууль тогтоох байгууллагуудад ихэвчлэн ашигтай байдаг. Учир нь энэ нь тухайн хуульд өртөж буй иргэдийг аюул заналыг олж харахгүй байхад хүргэдэг." — Дэвис
Энэхүү "зориудын тодорхойгүй байдал" буюу Макиавеллист арга барил нь ардчилсан бус замаар, олон нийтийн эрх ашгийн зардлаар улс төрийн ашиг хожоо олох хэрэгсэл болдог байна.
----------------------------------
Энэхүү түншлэл нь зөвхөн хоёр байгууллагын хамтын ажиллагаа бус, Монгол улсад хууль тогтоох үйл ажиллагааг олон улсын шинжлэх ухааны стандартад нийцүүлэх, засаглалын чанарыг сайжруулахад оруулж буй томоохон хөрөнгө оруулалт юм.
#TussSolution #ScienceOfLaws #LawAsASystem #SystemsEngineering #LegalTech #Innovation #TUSS #MongoliaUSA #DigitalTransformation #LawMaking
----------------------------------
TUSS.io-г ашигласнаар та комплаенсын бүхий л үйл явцыг хялбаршуулж, үйлдвэрлэл, үр ашгаа нэмэгдүүлэн, байгууллагын зорилгын хүрээнд өдөр тутмын ажлаа үр дүнтэйгээр удирдах боломжтой.
👉 Tuss.io - г туршиж илүү дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг хүсвэл энд дарж, уулзалт товлох эсвэл онлайн уулзалт хийх боломжтой.